تلویزیون فارسی بی بی سی در روز یکشنبه ۱۶ مه (بیست و
ششم اردیبهشت ماه) برای اولین بار فیلم مستندی در باره استاد محمد رضا
شجریان پخش می کند که او در آن از زندگی، آثار و همچنین نظراتش در باره
تحولات سیاسی اخیر در ایران بی پرده سخن می گوید.
شجریان
به عنوان یکی از استادان مسلم موسیقی اصیل ایرانی همیشه در دل میلیون ها
نفر از دوستداران موسیقی جایگاه ویژه ای داشته، ولی پس از رویدادهای
انتخابات مناقشه برانگیزخرداد ماه سال گذشته در ایران و مخالفت صریح او با
سیاست های محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، محبوبیت او باز هم افزوده
تر شده است.
شجریان یکی از معدود خوانندگان
موسیقی اصیل است که همیشه با زمانه حرکت کرده و خودش در این فیلم مستند می
گوید که اگر کسی شعرهایی را که او در سی سال اخیر اجرا کرده مطالعه کند،
تاریخ معاصر ایران را بهتر درک می کند.
درواقع کارهای شجریان در سی سال اخیر پژواک روزگار است.
ما
برای ساختن این فیلم تقریبا یک ساعته حدود یک هفته را با شجریان در قونیه
از شهرهای ترکیه به سر بردیم. او در این فیلم توضیح می دهد که چگونه شورای
موسیقی رادیو تهران در اواسط دهه چهل شمسی او را در امتحان آواز خوانی رد
کرد و سرانجام چگونه به رادیو راه یافت و اولین باری که صدایش از رادیو
ایران پخش شد چه احساسی داشت.
شجریان
که درجوانی کار خود را با قرائت قران آغاز کرده بود و با پدرش در جلسات
قرائت قران شرکت می کرد، در این فیلم مستند آشکار می کند که پدرش با
خواننده شدنش مخالف بود و او برای اجتناب از دلگیر شدن پدرش در ابتدا با
نام مستعار سیاوش بیدکانی آواز می خواند.
در
این فیلم با زوایایی از شخصیت شجریان آشنا می شنویم که کمتر شناخته شده
است. او با آنکه از لحاظ هنری در اوج شهرت و محبوبیت قرار دارد، ولی
شخصیتی متواضع و دوست شدنی دارد و به خصوص رفتارش با اعضای گروه موسیقی اش
که اکثرا جوان هستند بسیار دوستانه است.
یکی
از لحظه های شاد این سفر برای من نبرد با استاد شجریان در صحنه تخته نرد
در یکی از قهوه خانه های قونیه بود. باید بگویم که شجریان در خوانندگی
عالی است ولی نه در تخته نرد (البته این بخشی از رجزخوانی رایج در تخته
است و شما نتیجه واقعی نبرد ما را در این فیلم خواهید دید).
در
این فیلم مستند، ما برای اولین بار تصاویری را از شجریان نشان می دهیم که
تا به حال هیچ جا دیده نشده است، از جمله تصاویر اجرای آخرین کار او یعنی
"تفنگت را زمین بگذار". او می گوید که هدفش از اجرای این ترانه این بوده
که به حاکمیت بگوید نباید به صدای اعتراض مردم با گلوله پاسخ بدهد. همچنین
در این فیلم برای اولین بار ترانه ای را با صدای همایون و مژگان شجریان بر
اساس شعری از اسماعیل خویی (صدایت را دوست دارم) می شنویم که آن را برای
آغاز هفتادمین سال زندگی پدرشان اجرا کرده اند.
شجریان
در این فیلم توضیح می دهد که در زندگی اش هیچ گاه گرایش سیاسی خاصی
نداشته، ولی می گوید که همیشه با خواسته های مردم برای آزادی و دموکراسی
همسو بوده است. او معتقد است که هنرمند باید با روزگار خود حرکت کند و با
مردم همراه باشد .شجریان در این فیلم بی پرده تر از همیشه نظراتش را در
باره حکومت ایران، جنبش اعتراضی در کشور و برخورد حکومت با این جنبش بیان
می کند.
او معتقد است که مردم ایران برای رسیدن به آزادی، گذار دشواری را در پیش دارند ولی تاکید می کند که مردم سرانجام پیروز خواهند شد.
او خود را ترانه خوان مردم ایران می داند و می گوید که باکی ندارد که اگر مقامات او را برای بیان صریح نظراتش به زندان بیندازند.
پ.ن:
تنها تخته نرد بازی کردن استاد را کم داشتیم :D))
همیشه نوشتن و نقد کردن کارهای خانواده شجریان با اکراه نانوشته همراه بوده، هر گاه مخاطب عامی چون ما بخواهد برای دلش هم که شده چند خطی از باب یکی از آلبوم و کارهای این خانواده به رشته ی تحریر درآورد ناچار به خود سانسوری بوده است. هر فردی که عزم نوشتن درباره این خانواده برومند می کند ابتدا پی هجمه ها را به خود می مالد و بعد از هزاران بار سبک و سنگین کردن جملات و سخن ها رضا می دهد که منتشر کند آنچه نوشته است. به همین خاطر کمی گفتن برای ما و افرادی مانند ما سخت است و باید عواقب چنین اقدامی را برای خود روشن کنیم و به نیکی دریابیم که کافی است از پل انصاف کمی متمایل شویم تا درو کنیم آنچه کاشته ایم.بنابراین سعی خواهیم کرد در حد فهم و درک و برداشت خود که جنبه ی شخصی هم دارد و تنها اعتقادات و نظریات یک مخاطب ساده ی عام است را بگوییم! بدون هیچ گونه اغماضی..چون باور داریم که کلمه شجریان آنقدر بزرگ و بلند است که با گفتن کسی چون ما پایین نیاید و با تمجید ما بالاتر نرود.تو خود بخوان این حدیث مفصل را…